Програма для загальноосвітніх навчальних закладів з навчанням польською мовою 10-11 класи Профільний рівень




Сторінка3/9
Дата конвертації09.09.2018
Розмір2,12 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

X K L A S A
(70 godzin w ciągu roku; 2 godziny tygodniowo;

4 godziny rezerwowe)




Ilość godz.

Treść materiału nauczania

Państwowe wymagania dotyczące poziomu ogólnokształcącego przygotowania ucznia

Ścieżki edukacyjne

1.godz.


3.godz.

12.godz.


7.godz.

2.godz.


2.godz.

2.godz.


2.godz.

2.godz.


1.godz.

2.godz.


4.godz.

4.godz.


5.godz.

2.godz.


2.godz.

1.godz.

1.godz.

6.godz.


4.godz.




Wstęp

Czekanie na Romantyzm.

Nowa sytuacja literatury.
ROMANTYZM
Rozdział I

Obraz epoki romantycznej.
Wpływ romantyzmu europejskiego na powstanie epoki romantyzmu w Polsce.

Reprodukcje:



Philip Otto Runge „Nas troje”

Pierre-Paul Prud’hon „Józefina z Malmaison”.

Ogólne przedstawienie filozofii europejskiej, która miała duży wpływ na kształtowanie nowej epoki w Polsce.


Obraz polskiego romantyzmu — walka romantyków z klasykami.



Rozdział II

Twórcy polskiego romantyzmu
Adam Mickiewicz
Fakty z biografii poety i ich wpływ na jego twórczość.
Poezja romantyczna

Oda do młodości

„Czucie i wiara” jako nowe sposoby poznawania świata


Ballady i romanse” “Romantyczność

Romantyczna epistemologia.
Lilije”, “Świteź”, „To lubię”

(ballada)


Reprodukcja J.H.Füssli

Koszmar”
Nawiązanie do europejskiego romantyzmu

Johann Wolfgang Goethe „Faust”— motyw faustowski.

Wyzyskanie folkloru jako tworzywa literackiego w dramacie



Dziady” cz.II

Forma dramatu — monologu.



Dziady” cz. IV

Nawiązanie do europejskiego romantyzmu.



Johann Wolfgang Goethe „Cierpienia młodego Werterabohater werterowski.

George Gordon Byron



Giaur

Właściwości literackie „Dziadów”

Dziady” cz.III
Scena I

(Geneza dramatu — motto, prolog, realizm sceny I. Więzienie metaforą Polski. Postawy młodych, bunt i zemsta.


Funkcja nawiązań do Polski.
Rola ofiary młodych w planie historycznym).
Scena II

(Źródła poczucia wyjątkowości i potęgi Konrada. Pojedynek z Bogiem. Faustyzm, prometeizm.


Siła i słabość Konrada. Obsesja władzy).
Scena III, V

(Konrad a Ksiądz Piotr — bunt i

pokora: dwie postawy człowieka wobec Boga.

Widzenie — głos Stwórcy.Filozofia dziejów: losy Chrystusa a dzieje Polski. Mesjanizm jako próba nadania sensu klęsce powstania i męczeństwu narodu).


Scena VII

(Obraz rozbitej polskiej społeczności — poglądy

carskiej władzy.

Dyskusja o narodowej literaturze. Ironia, sarkazm obok liryzmu opowieści o Cichowskim).


Scena VI i VIII

(Despotyzm władcy i polaryzacja postaw poddanych).


Ustęp”
Konsekwencje przemocy i tyranii. Zasada kontrastu i kompozycji scen: strona prawa i lewa, łaska i niełaska.

Związek „Ustępu” z dramatem.

Romantyczna koncepcja snu jako życia duszy” (sen więźnia, Ewy, ks. Piotra, Senatora).

Poeta, wędrowiec, pielgrzym



Sonety krymskie
Stepy akermańskie”

Burza”

Bakczysaraj”

Czatyrdach”

Reprodukcja:

Walenty Wańkowicz „Portret Adama Mickiewicza na Judahu skale”.

Funkcje średniowiecznego historyzmu — w imię miłości do ojczyzny.


Konrad Wallenrod

Obraz narodowej historii i jej wartości.


Pan Tadeusz
Swoiste i nietypowe cechy Soplicy jako bohatera romantycznego. Ekspiacja. Metamorfoza.

Biografia konstrukcją symboliczną, syntezą losu narodowego Polaków.


Geneza w świetle inwokacji, epilogu.

Współczesność i przeszłość, realizm i idealizacja.

Tradycja narodowa — podstawą bytu obyczaje, zwyczaje, zajęcia, stroje). Idealizujący portret szlachty (rola humoru, dwa pokolenia), zmierzch świata szlacheckiego.
Obraz natury wzmocnieniem arkadyjskiej wizji świata. Optymistyczna wersja historii (postacie, wydarzenia, finał).
Film

Pan Tadeusz” w reżyserii

A. Wajdy
Filmowa konkretyzacja utworu (wybrane fragmenty).




Pejzaż wewnętrzny” podmiotu liryków lozańskich
Nad wodą wielką i czystą

Polały się łzy”
Stylizacja biblijna utworu i jego rola

Księgi narodu polskiego i pielgrzym­ stwa polskiego” (proza biblijna)

Juliusz Słowacki
Właściwości liryki.

J. Słowackiego; muzyczność języka kompozycji wierszy.


Testament mój

Rozłączenie

Rzym

Anioł ognisty

Reprodukcja:

Maciej Gaszyński



Słowacki na piramidach
Atmosfera smutku i osamotnienia bohatera wierszy genezyjskich.
Podróż do Ziemi Świętej”

(fragment Pieśni I )
Wyjazd do Neapolu”

(fragment Pieśni VIII)


Grób Agamemnona”
Hymn”(„Smutno mi, Boże”)


Oda do wolności”

Sposoby ujawnienia wewnętrznego dramatu bohatera. Kordian jako romantyczny poeta.



Kordian”
Ukierunkowana samodzielna lektura aktu I: stan ducha Kordiana, młodzieńcze doświadczenia, alternatywne drogi życia. Przyczyny i efekty podróży Kordiana po Europie.

Monolog na Mont Blanc: emocjonalność, romantyczna poza, hamletyzm, egoizm.



Rozpoznanie celu w życiu — misja.
Reprodukcja G. Friedricha „Wędro­wiec”
Kordian na szczycie Alpa wędrowiec — podobieństwa w kreacji postaci. Misja Kordiana.

Heroiczno-tragiczny wymiar postaci. Kordian — bohater? szaleniec? efekciarz?




Beniowski” — jako utwór o autorze.

Sposoby kreowania głównego bohatera.



Zygmunt Krasiński
1. Koncepcja poety i poezji w

Nie — Boskiej komedii.
Dramat wewnętrzny i tragizm poety.
Konflikt dwóch stronnictw — dwóch światów.

Polemika Pankracego z Henrykiem – racje obu stron, wzajemne oskarżenia. „Dwa orły z nas” – dystansowanie się przywódców wobec obu grup.

Wędrówka Henryka przez obóz rewolucjonistów.

Finał utworu, tytuł.

Filozofia dziejów według

Z. Krasińskiego.
Odmienne koncepcje poety narodowego.„Psalm wiary”
Mesjanizm i solidaryzm. Szlachecki konserwatyzm poety, lęk przed ludowym wybuchem.

Aleksander Fredro
Właściwości stylistyczne komedii “Śluby panieńskie, czyli magnetyzm serca”.
Fredrowska definicja miłości, różne odcienie uczucia. Intryga, portrety bohaterów, komizm.

Cyprian Kamil Norwid
Norwidowska wizja poezji.
Coś ty Atenom zrobił Sokratesie”


Fortepian Szopena”
W Weronie”
Bema pamięci żałobny — rapsod”

Norwidowska teoria przemilczeń.


Klaskaniem mając ...”

Wiersz otwiera cykl „Vade mecum
Do czytelnika”

Słowa C. Norwida kierowane do czytelników „Vade mecum

Rozdział III

Ukraińska szkoła poetów.

Bajronowska rozpacz i pesymizm w powieści poetyckiej

Antoniego Malczewskiego

Maria
I pusto — smutno — tęskno — w bujnej Ukrainie
Reprodukcje:

Leon Wyczółkowski „Kurhan na Ukrainie”

Józef Chełmoński „Kozak na koniu”
Józef Bohdan Zaleski — autor dumek, opartych na historycznych i folklorystycznych motywach ukraińskich.
Dumka Mazepy”
Seweryn Goszczyński

Zamek kaniowski”— powieść poetycka.


Rozdział IV

Romantyczni poeci krajowi.
1.Poezja o tematyce narodowej i społecznej
Wincenty Pol

Pieśń o ziemi naszej”
Władysław Syrokomla

(Ludwik Kondratowicz)



Lalka”

(gawęda dziecinna)


Teofil Lenartowicz

Złoty kubek”

Kornel Ujejski

Maraton”

Powieściopisarze okresu romantyzmu.


Józef Ignacy Kraszewski

Ulana”

POZYTYWIZM
Rozdział V

Wpływ europejskiego światopoglądu filozoficznego na nowy pozytywistyczny światopogląd w Polsce.
Składniki nowego światopoglądu.
Wiek pary i elektryczności — wynalazki jako przejaw zmian cywilizacyjnych.

Rozwój nauk filozoficznych i społecznych.


Filozofia pozytywna A.Comte´a.

Całokształt metody pozytywnej”(fragment)

Herbert Spencer



Jednostka wobec państwa“

(fragment)
John Stuart Mill

Co to jest utylitaryzm”
Rozdział VI

Wartości i postawy w programie polskiego pozytywizmu
Warunki kształtowania się programu polskiego pozytywizmu – rola Szkoły Głównej.
Młodzi pozytywiści. Hasła programowe. Wzorce osobowe w polskiej rzeczywistości popowstaniowej.
Publicystyka o wyraźnie programowymi, pozytywistycznym charakterze
Bolesław Prus

Szkic programu w warunkach obecnego rozwoju społeczeństwa

egzemplikacja hasła pracy organicznej. Pomyślność jednostki, harmonia działań, użyteczność – warunki rozwoju społecznego.
Pozytywiści a romantycy.

Atak „młodych”, zarzuty „starych” wobec pozytywistów i ich odpowiedź.


Konfrontacja konfliktu ze sporem romantyków z klasykami. Program literacki polskiego pozytywizmu.

Nowe gatunki: felieton, kronika, list z podróży.

Język ezopowy. Postulat społecznej użyteczności, zwrot ku prozie.

Nowe gatunki – felieton.


B. Prus

Bez tytułu”

(fragment kroniki)


W. Pisarska

Zanim zaczniesz pisać”
Felietonistyka Prusa.
Rozdział VII

Nowela pozytywistyczna
Nowela właściwa, nowela — opowiadanie.
Tematyka nowel: niedola dziecka wiejskiego i biedoty

miejskiej, potrzeba scjentyzmu, pracy u podstaw, nierówność społeczna, problem żydowski.

Portrety bohaterów — kontrast, idealizacja. Heroizm powstańców, apoteoza czynu. Wizja przyszłości. Interpretacja tytułu.
Eliza Orzeszkowa

Gloria victis”
Antropomorfizacja nowel. Uniwersalność przesłań.

Osiągnięcia w zakresie konstrukcji narracji.


Reprodukcja A. Grottgera „Puszcza”

z cyklu „Lituania”
Maria Konopnicka

Mendel Gdański”
Tematyka żydowska w literaturze.

Psychologiczny portret Mendla. Stosunek Polaków do Żydów. Idea utworu.

Literatura ponad narodowymi podziałami, przeciw ksenofobii.
Miłosierdzie gminy”
Chwalebne cele a rzeczywiste cele działań mieszkańców.

Teoria w mowie radcy a praktyka licytacji. Tragizm losu głównego bohatera. Funkcja stylizacji Kunzla na Chrystusa.


Bolesław Prus

Kamizelka”
Klasyczna konstrukcja noweli —„teoria sokoła”.
Obraz uczucia małżonków — kłamstwo w imię miłości, oszukiwanie chorego.

Pesymistyczny obraz świata i nadzieja w finale noweli.


Henryk Sienkiewicz



Szkice węglem
Negatywne zjawiska w życiu społecznym.

Tragiczne losy rodziny.

Pesymizm, czarny obraz rzeczywistości.

Indywidualizacja postaci. Tragizm i komizm.

Odmiana opowiadania: luźna kompozycja, dygresja i epizody.




Rozdział VIII
Pozytywizm — epoka powieści
Eliza Orzeszkowa

Nad Niemnem”
Czas i przestrzeń w powieści.

Charakterystyka mieszkańców dworu i zaścianka.

Pozytywistyczny etos pracy.

Wymiar patriotyczny, społeczny i obyczajowy powieści.

Dwa plany czasowe. Dwór i zaścianek. Praca — miernikiem wartości człowieka. Nauka przeszłości — funkcja dwóch

mogił.


Konflikty rodzinne (mąż — żona, rodzice — dzieci).

Realizm powieści.

Ocena romantycznej przeszłości: ośmieszenie schematów postaw

(Emilia, Zygmunt), idealizacja powstania 1963 roku. Pogłębienie demokratyzmu i kultury pracy

jako źródła z doby czy cywilizacji.
Film „Nad Niemnem” w reż. Z. Kuźmińskiego Powieść a film.
Henryk Sienkiewicz

Potop”
Powieść historyczna — połączenie typu walterskotowskiego z dokumentalnym.

Motyw romansu i przygody w powieści.


Potop” jako dzieło synkretyczne

Geneza i tendencja tworu.


Postawa różnych warstw

społeczeństwa wobec najazdu szwedzkiego a układ zdarzeń. Ocena przyczyn klęski Rzeczypospolitej. Rekonstrukcja historii czy optymistyczny narodowy mit? Ocena sarmatyzmu.


Sposoby kreowania bohaterów. Andrzej Kmicic jako wzór osobowy Polaka. Onufry Zagłoba jako synteza cech polskiej szlachty.

Wpływy schematów literackich na kształt postaci.

Problemy związane z adaptacją powieści historycznych.
Filmowe wersje powieści historycznych Henryka Sienkiewicza

Potop”

Ogniem i mieczem”

W reż. J. Hoffmana

Quo vadis”

W reż. J.Kawalerowicza
Historia Polski w obrazach. Tendencje „ku pokrzepieniu serc” w malarstwie J. Matejki.
Jan Matejko

Stańczyk”

W. Kossak



Olszynka Grochowska”
Tezy W. Gombrowicz dotyczące roli powieści Henryka Sienkiewicza.
Sienkiewicz”

Nawiązanie do europejskiego pozytywizmu.


Honoriusz Balzak



Ojciec Goriot” motyw walki dobra i zła w świecie człowieka.


Funkcja opisu pensjonatu, reguły życia mikrospołeczności,
charakterystyka bohaterów. Studium osobowości. Dramat

ojca. Goriot sprawcą i ofiarą swych czynów.

Kariera Rastignaca, ewolucja wewnętrzna postaci.

Wartości etyczne i moralne a kult pieniądza i awansu społecznego.
Miejsce utworu w cyklu „Komedia ludzka
Postulat realizmu nowa próba opisania świata. Powieść zwierciadłem, nowela ułamkiem zwierciadła. Wymagania wobec powieści społeczno-obyczajowej.
Reprodukcja:

G. Courbeta „Dzień dobry, panie Courbet”

Realizm w malarstwie.




Bolesław Prus

Faraon”
Problematyka psychologii władzy i rządzenia.

Akcja powieści w starożytnym Egipcie. Powieść historiozoficzno-polityczna. Uniwersalne wartości łączące dawne cywilizacje ze współczesną.


Porównanie powieści z filmem
Film „Faraon”

w reż. J. Kawalerowicza


Nawiązanie do europejskiego pozytywizmu.
Gustaw Flaubert

Pani Bovary”
Edukacja sentymentalna Emmy.

Poezja marzeń a proza życia.




Emil Zola

Germinal” (fragmenty)
Problematyka proletariacka w utworze.

Cechy naturalizmu jako prądu literackiego.

Europejskie wzory naturalizmu

G. Flaubert, E. Zola. Charakterystyka środowiska proletariackiego i burżuazji.

Strajk jako symboliczna wizja lepszej przyszłości, którą trzeba stworzyć drogą rewolucji proletariackiej.
Bolesław Prus

Lalka”

Nowatorska struktura utworu.

Obraz struktury ówczesnego społeczeństwa, sytuacji i przemian warstw społecznych.
Wielka powieść o miłości.

Opinie uczniów o powieści. Tematy i problemy w utworze. Portret Izabeli: cechy indywidualne i typowe dla arystokratki.

Portret Wokulskiego: biografia, analiza złożonej osobowości, rola miłości, blaski i cienie kariery.

Trzy pokolenia idealistów. Obraz środowisk społecznych, ich reprezentanci.

Cechy powieści realistycznej.

Rzecki jako humorysta, gawędziarz, krytyczny obserwator, filozof.

Ocena postaci. Wizerunek Żydów w powieści.
Reprodukcja:

A. Gierymski



Żydówka z cytrynami”

Rozdział IX

Poezja czasów niepoetyckich

Programowy utwór „niepoetyckiej epoki”.

Liryka miłosna A. Asnyka.
Adam Asnyk

Sonet XIII”, „Do młodych

Ach jak mi smutno”
Wiecznie żywa przeszłość. Inspirująca rola tradycji.
Rola wybitnych jednostek.

Dorobek narodowy – wysiłek wielu pokoleń.

Poglądy, wzory i postawy pozytywistyczne w poezji.

Stosunek do romantyzmu.

Względność wszelkiej idei, przemijanie jako nieodwracalny proces.

Prawdziwa mądrość ” w

dobie zmierzchu idealizmu.

Miłość jako uczucie destrukcyjne, niszczące.

Klęska miłosna na wymiar ogromnej katastrofy, jest przyczyną utraty marzeń, powoduje uczucie smutku.

Liryka nawiązująca do tradycji romantycznej.

Nurt liryki intymnej.


Maria Konopnicka

W Weronie

Kubek”

Nawiązanie do tradycji romantycznej.

Temat szekspirowski.

Przykład liryki intymnej.

Historia kubka, który ma magiczną moc.






Nazywa etapy rozwoju literatury, z którymi zapoznał się w klasie IX.

Zapoznaje się z nową sytuacją w literaturze polskiej pod wpływem literatury europejskiej.

Objaśnia, skąd się wzięła nazwa epoki i co oznacza.

Umiejscawia epokę w granicach czasowych i opowiada o wydarzeniach historycznych.

Wypowiada najważniejsze hasła romantyzmu.

Określa najważniejsze pojęcia romantyzmu (irracjonalizm, profetyzm, mistycyzm, mesjanizm, historyzm, ludowość, indywidualizm, orientalizm, frenezja).
Opisuje romantyków, ich wygląd, sposób zachowania się w różnych sytuacjach, środki ekspresji (na podstawie reprodukcji)

Wymienia przedstawicieli preromantyzmu i objaśnia krótko ich dokonania.

Zna główne poglądy romantycznych filozofów

Opowiada o filozofach i ich poglądach filozoficznych — ciekawej jedności sztuki i nauki, więzi człowieka z przyrodą.

Interpretuje wybrane poglądy.

Określa cenę wolności w rozumieniu trzech romantycznych filozofów.

Objaśnia pojęcie prowidencjalizm.

Wyjaśnia na czym polega Heglowska wiara w sens historii i jaką rolę odgrywa w niej cierpienie.

Rozważa nad problemem: czy zło może być źródłem postępu, czy może wynikać z niego coś dobrego?
Wymienia utwory, które zapoczątkowały epokę romantyzmu w Polsce

(K. Brodziński „O klasyczności i romantyczności”,

A. Mickiewicz „Ballady i romanse”).

Opowiada o wydarzeniach historycznych w Polsce.

Analizuje przeciwko czemu? lub komu? buntowali się romantycy.

Porównuje współczesną kulturę (obrazy, filmy, spektakle, muzykę) i zastanawia się, czy ona ma charakter buntowniczy

Zna biografię A. Mickiewicza.

Umie na pamięć wiersz i zna jego przesłanie.

Konstruuje dłuższą wypowiedź.

Dokonuje częściowej syntezy wiadomości.
Formułuje argumenty w sporze klasyków z romantykami

o język literatury.



Charakteryzuje Karusię jako bohaterkę romantyczną.

Wyjaśnia podwójny sens słowa „widzę”.

Przedstawia racje antagonistów.

Redaguje wypowiedź interpretacyjną i porównawczą.
Wymienia cechy gatunkowe ballady.

Analizuje wybrane ballady pod kątem realizmu i fantastyki, przejawów ludowości, sposobów tworzenia nastroju, obrazu natury, typów bohaterów i ich przeżyć.
Poszukuje tajemnicy zła w człowieku, formułuje refleksję na temat grozy romantycznej.

Określa relacje między światem żywych i umarłych.

Ocenia aktywność poznawczą człowieka.

Określa faustyzm jako dążenie człowieka do poznania tajemnicy i sensu życia.

Nazywa cechy Fausta jako istotne dla bohatera romantycznego,

charakteryzuje jego osobowość, naturę.


Opisuje scenerię i klimat spotkań z duchami.

Wyjaśnia sens przesłań moralnych, komentuje ich aktualność.
Opisuje przeżycia bohatera.

Nazywa różnorodne stany emocjonalne Gustawa wobec ukochanej.
Opowiada treść utworu, charakteryzuje werterowskiego bohatera, omawia problematykę utworu.

Określa powieść jako biblię romantyków (wykreowała nowy typ bohatera, pewien model życia, rozpropagowała Weltschmerz jako uczucie młodego pokolenia, nakreśliła wzór romantycznej, nieszczęśliwej miłości).
Zna treść utworu i określa cechy bohatera bajronicznego.

Wskazuje na motyw wolności, charakteryzuje postacie.

Wykrywa podobieństwa i różnice w kreacji postaci z bohaterem bajronicznym i werterowskim.

Wyszukuje nawiązania w różnych tekstach kultury do modelu idealnej miłości.
Dokonuje ukierunkowanego przeglądu dramatu.

Opisuje sytuację i portret psychologiczny bohatera.

Bada kontekst biograficzny i historyczny utworu.

Odczytuje sceny dosłowne i metaforyczne.

Odnajduje nawiązania do Biblii i wyjaśnia ich funkcję.

Wskazuje na synkretyzm gatunkowy w scenie I.
Analizuje monolog liryczny.
Dostrzega językowy wyraz zmiennych emocji Konrada.
Korzysta z różnych źródeł w celu objaśnienia symboliki, liczb, niedomówień.

Wyjaśnia pojęcie mesjanizmu.

Rozwija martyrologiczną koncepcję historii Polski.
Przypomina znaczenie terminów: profetyzm, mesjanizm, stylizacja biblijna.
Formułuje sądy poparte cytatami.
Tworzy wypowiedź argumentacyjną inspirowaną słowami Wysockiego.
Przywołuje poznane utwory prezentujące dwa oblicza polskiego społeczeństwa.

Dokonuje eksplikacji tekstu „Sen Senatora” dostrzegając elementy groteski.

Analizuje mechanizm władzy metodą mataplanu.

Samodzielnie interpretuje „Ustęp” rozwijając temat: człowiek pod władzą despotyzmu.

Wskazuje cechy konstruktywne dla dramatu romantycznego.

Analizuje synkretyzm rodzajowy, gatunkowy, stylistyczny.

Zna jeden sonet na pamięć.

Opisuje krajobrazy uwiecznione w sonetach.

Przeprowadza funkcjonalną analizę środków artystycznych.

Dokonuje syntezy pod kątem kreacji podmiotu lirycznego i bohatera.

Samodzielnie interpretuje sonet.

Zna cechy gatunkowe sonetu.


Analizuje środki wyrazu w utworze literackim i dziele plastycznym

Zna pojęcia: sonet, hiperbolizacja,

personifikacja, orientalizm.

Opisuje portret poety na podstawie reprodukcji.

Wyszukuje ślady przeszłości utrwalone w sonetach.

Opisuje bogactwo przyrody krymskiej ukazanej w sonetach

Opowiada losy bohatera w porządku chronologicznym.

Wskazuje na dramatyzm losów postaci, tragizm życiowych wyborów, konflikt racji w sumieniu bohatera.

Dostrzega związek między problematyką tekstu a sytuacją historyczną Polski.

Wyszukuje informacje o recepcji utworu.

Podkreśla rolę Halbana w misji Konrada.

Wykrywa funkcję motta, ballady.

Określa pojęcie wallenrodyzm.

Dyskutuje na temat makiawelizmu w życiu politycznym Polaków w różnych czasach historycznych.
Przedstawia etapy biografii bohatera, przyczyny i przejawy przemiany wewnętrznej.
Wykrywa symboliczność, umowność biografii.

Przedstawia swoiste nietypowe cechy Soplicy jako bohatera romantycznego.

Zna pojęcie ekspiacji i metamorfozy.
Analizuje scenę śmierci, dostrzegając sakralizację i hiperbolizację.
Samodzielnie interpretuje fragment tekstu, np. wybrany opis natury.

Dostrzega związek między problematyką tekstu a sytuacją historyczną Polski.

Formułuje tematy i problemy do omówienia.
Przygotowuje prezentację zagadnień.

Syntezuje wiedzę.

Prezentuje własne przeżycia wynikające z kontaktów ze sztuką.

Korzysta z literatury źródłowej, samodzielnie wyszukuje informacji.

Interpretuje obraz natury w utworze jako metaforę życia i pracy.
Analizuje formę wiersza, eliptyczność, kunsztowność.

Wypowiada się na temat refleksji nad życiem i losem, miejsca człowieka w świecie, stanu ducha, wiersza — płaczu i autobiografizmu liryków.

Opowiada o stylizacji biblijnej w utworze i mesjanizmie.
Praca twórcza:

1. Moda romantyczna jako przejaw manifestowania indywidualności.



2. Podwójny wymiar podróży: wycieczka przez egzotyczne tereny, zgłębianie obszarów psychiki podróżnika (na podstawie „Sone­ tów krymskich”.

3. Galeria typów szlacheckich w „Panu Tadeuszu”.

4. Konrad i ksiądz Piotr z III części „Dziadów” — dwie postawy, dwie osobowości.

Nazywa właściwości liryki Słowackiego; nowe sposoby budowania i funkcjonalności pejzaży.

Mówi o atmosferze smutku i osamotnienia bohatera wierszy genezyjskich; wykreowaniu nowego typu bohatera (profety, wieszcza), rozdartego między światem ducha i materii.

Opisuje postać poety przedstawioną na ilustracji.
Analizuje i interpretuje tekst, dostrzegając patos, liryzm, środki stylistyczne służące funkcji retorycznej.

Wynotowuje w kalendarium utwory J. Słowackiego powstałe w efekcie podróży na Wschód.

Interpretuje eliptyczne metafory, wyjaśnia nawiązania do mitologii i kultury starożytnej.

Odczytuje znaki symboliczne i aluzje historyczne.

Wykrywa stosunek romantyka do Homera (podziw, kompleks).
Formułuje refleksje osobiste i uniwersalne na podstawie „Hymnu

Bada związek utworu literackiego z historią Polski.

Wykrywa elementy tradycji literackiej.

Wskazuje wykładniki funkcji impresywnej dawnej i współczesnej oraz Polski przyszłej.

Opisuje charakter twórczości J.Słowackiego na podstawie autorefleksji poety.
Zna treść utworu.

Redaguje notatkę w dowolnej formie na podstawie aktu I.

Samodzielnie analizuje monolog liryczny sceny I.

Wyjaśnia metaforyczne określenia.

Dokonuje eksplikacji tekstu.

Porównuje tekst literacki i obraz.
Nadaje tytuł obrazowi cytatem z monologu, uzasadnia wybór.

Streszcza akt III dramatu.

Ocenia bohatera.

Redaguje wypowiedź: „Droga Kordiana do samopoznania”

Interpretuje wybraną scenę, np. Kordian przed sypialnią cara lub w szpitalu wariatów.
Rzeczowo uczestniczy w dyskusji.

Określa gatunkowe właściwości poematu dygresyjnego.
Wie, co to jest ironia autorska, jej istota, typy, funkcja.

Mówi o ariostyzmie utworu.

Opowiada o sposobach kreowania głównego bohatera; stosunku autora do źródeł historycznych.

Wyszukuje fragmenty utworu mówiące o odmienności J.Słowackiego i jego nowym programie poetyckim (odmiennym od mickiewiczowskiego).
Praca twórcza

1.Dokonaj oceny Kordiana w aspekcie moralnym, psychicznym i politycznym.



2. Udowodnij, że „Beniowski” jest poematem dygresyjnym.


Zna biografię Zygmunta Krasińskiego.
Opowiada treść utworu, wie, że składa się z dwóch części:

I — dramat rodzinny, II — dramat społeczny.



Formułuje argumenty i kontrargumenty na podstawie tekstu.

Opisuje obóz rewolucjonistów w konwencji reportażu.

Posługuje się frazeologizmami: dantejskie sceny, okopy św. Trójcy.

Stawia hipotezy interpretacyjne dotyczące tytułu, ostatniej sceny.

Analizuje i interpretuje fragment „Psalmu wiary”.
Porównuje myśl historiozoficzną w „Psalmie wiary” i

Nie — Boskiej komedii”.

Porównuje kreacje postaci.

Wskazuje charakterystyczne cechy miłości sentymentalnej, romantycznej i fredrowskiej w formie monologów lub dialogów.

Tłumaczy pojęcia: komedia charakterów, intryga, komizm, magnetyzm serc (mesmeryzm).

Charakteryzuje bohaterów i ocenia ich.


Zna biografię poety.

Analizuje kompozycję utworu w kontekście treści.

Formułuje hipotezy dotyczące interpretacji przemilczenia i je weryfikuje.

Popiera tezę C. Norwida własnymi argumentami.

Bada na podstawie źródeł kontekst biograficzny utworu.

Parafrazuje fragment tekstu

(zwrotka 1–6).


Wskazuje na nawiązanie do antyku greckiego, biblijnego, kultury narodowej.
Słucha wykładu interpretacyjnego z notowaniem (zwrotka 7).
Dowodzi reportażowego charakteru fragmentu — obrazowanie, język (zwrotki 8–9).

Przypomina terminy: anafora, pytanie retoryczne, profetyzm, parabola, aluzja literacka.

Samodzielnie interpretuje wiersz.

Określa funkcję nawiązań do tradycji szekspirowskiej.

Wskazuje cechy poetyki

C.K.Norwida.



Wypowiada się o utworze jako o arcydziełu poezji, olśniewającym bogactwem związków obrazowo-

nastrojowych, lapidarnością i celnością słowa.



Opowiada treść utworu zwracając uwagę na archaizację pogrzebu i jej sens oraz na główną postać będącą symbolem rycerskiego bohaterstwa.

Analizuje refleksje poety nad kulturą, historią, literaturą epoki romantycznej.

Określa step ukraiński jako księgę historii oraz cmentarzysko, na którym nieustannie odradza się człowiek i natura.

Mówi o nastroju w utworze i atmosferze bezbrzeżnego smutku i rozpaczy.
Opowiada o motywie Kozaka jako wolnego syna stepów.

Na podstawie reprodukcji opisuje pejzaże ukraińskie i postać Kozaka na koniu jako wolnego mieszkańca ukraińskiego stepu.
Wyszukuje w utworze fragmentów przedstawiających ukraiński folklor i pejzaż oraz motywy zaczerpnięte z historii Kozaków.

Zna treść powieści poetyckiej stworzonej na motywach z powstania ludu ukraińskiego w 1768 r. (tzw. koliszczyzny).

Mówi o literaturze wybitnie ludowej, jej duchowości.


Zna utwór na pamięć.
Wyróżnia w wierszu jego melodyjność, ukazuje patriotyzm i przywiązanie do ojczyzny.

Opowiada treść wiersza.

Przedstawia problematykę utworu oraz analizuje język utworu.

Obrazuje epizody z życia ludu wiejskiego.

Podkreśla znaczenie liryki wiejskiej.

Analizuje treść wiersza, wyszukuje motywy pieśni ludowej.

Analizuje treść wiersza pod względem treści i budowy.

Wyszukuje fragmenty, które
mówią o głębokim patriotyzmie autora.


Zna biografię J.I. Kraszewskiego i wymienia nazwiska innych powieściopisarzy okresu romantyzmu.

Opowiada treść utworu, analizuje ją pod względem poruszanego problemu w utworze.

Charakteryzuje bohaterów i ich ocenia.
Prace twórcze:

1. Jak widziano w romantyzmie rolę poezji i poety?



2. Dobro i zło w III cz. „Dziadów” Adama Mickiewicza.

3. „A kiedy trzeba, na śmierć idą po kolei, jak kamienie na szaniec

(J. Słowacki „Testament mój”). Romantyczna wizja ofiary.

4. Ironia jako klucz do Norwidowskiej oceny rzeczy świata tego...

Charakteryzuje przemiany cywilizacyjne i społeczne, wykorzystuje wiadomości z historii.
Analizuje definicje nowych kierunków i teorii.

Porównuje światopogląd romantyczny i pozytywistyczny, tworząc pary cech przeciwstawnych.

Określa pojęcia: scjentyzm, ewolucjonizm, organicyzm, agnostycyzm, utylitaryzm, empiryzm.

Określa pojęcia: praca u podstaw, praca organiczna, tolerancja, liberalizm, demokratyzm, emancypacja.

Interpretuje hasło pracy organicznej, odwołując się do przykładu z artykułu.

Zabiera głos w dyskusji na temat aktualności postulatu.


Formułuje argumenty i kontrargumenty stron sporu.

Polemizuje z tezami

A. Świętochowskiego lub je potwierdza.

Przedstawia wiadomości o felietonach B. Prusa lub listach z podróży H. Sienkiewicza na podstawie samodzielnej lektury.

Notuje w różnych formach.


Określa swoje stanowisko wobec obowiązków artysty i jego dzieła.

Zabiera głos w dyskusji (za lub przeciw) na temat sztuki społecznie użytecznej.

Analizuje wpływ mesjanizmu na świadomość Polaków dawniej i dziś.
Przypomina pojęcia: felieton, kronika.

Charakteryzuje postawy bohaterów felietonu.


Analizuje tematykę, styl, język.
Wykrywa cechy felietonu.
Redaguje felieton.

Przypomina treść nowel poznanych w poprzednich klasach.

Charakteryzuje bohatera wcielając się w jego rolę.

Objaśnia funkcję dialogu (historią) a wiatrem (naturą).

Odczytuje intencje autorki.

Wskazuje wyróżniki stylu i języka (patos, emocjonalność, liryzm, nastrojowość, poetyckość).
Porównuje obraz malarski z obrazem poetyckim.

Analizuje sposób budowania portretu literackiego.

Porównuje umysłowość i mentalność

Mendla i zegarmistrza.



Odnajduje elementy języka ezopowego w opisie powstania.


Wykrywa związek noweli z programem pozytywistycznym.

Objaśnia pojęcia: peryfraza, ksenofobia, aluzja, język ezopowy.

Charakteryzuje bohaterów w świetle wypowiedzi.

Wykrywa elementy stylizacji.

Samodzielnie interpretuje finał i tytuł.

Stawia hipotezę dotyczącą miejsca akcji.

Uczestniczy w dyskusji: Czy kłamstwo może być wartością?

Broni swego stanowiska, rzeczowo argumentuje.

Przywołuje inne znane nowele zbudowane według „teorii sokoła”.

Analizuje narrację, dostrzegając liryzm, humor.

Streszcza główny wątek.
Interpretuje losy postaci w kontekście historycznym utworu.
Wykrywa różne sposoby indywidualizacji postaci

Prace twórcze

1.W jaki sposób pisarze pozytywistyczni wołają o walkę z nędzą i nieszczęściem?

2. Problem żydowski i równouprawnienie mniejszości narodowej.

Wykrywa związki między powieścią E. Orzeszkowej a epopeją A. Mickiewicza.

Komentuje anachronizm wizji świata.

Analizuje opisy dwóch mogił (symbolika, rola natury).

Pracuje z tekstem, wykrywając racje bohaterów i analizując ich językowe portrety.

Rozpoznaje sposoby mówienia o powstaniu (przemilczenia, aluzje, peryfrazy).

Wykrywa tezy autorki, dowodzi je odwołując się do tekstu.

Wyraża swoją opinię o adaptacji filmowej.

Wyjaśnia sens końcowej wypowiedzi Zagłoby w kontekście tendencji „Trylogii”.
Pracuje z tekstem w grupach w celu scharakteryzowania bohatera zbiorowego.
Korzysta z literatury fachowej badając Sienkiewiczowską wizję historii.
Wskazuje pozytywne i negatywne aspekty sarmatyzmu.
Porównuje postaci Kmicica, Soplicy, wskazując cechy wspólne i różne.


Wykrywa elementy baśniowe, homeryckie, romansowe, z eposu rycerskiego w konstrukcji postaci.
Wyszukuje porównania homeryckie i inne środki.

Wyraża swój sąd na temat filmów.

Ocenia adaptację filmową –udana, nieudana.

Posługuje się pojęciami dotyczącymi filmu.
Dostrzega korespondencję sztuk.

Wyróżnia podobieństwa literackiej, malarskiej, filmowej wizji.

Analizuje obraz, uwzględniając

technikę malarską, kompozycję, gamę barw, rolę światła.



Bada ideę i funkcję obrazów.
Potwierdza sąd lub polemizuje z W. Gombrowiczem, posługując się rzeczowymi argumentami.

Bada czytelnictwo powieści

H. Sienkiewicza współcześnie (ankieta, analiza danych z biblioteki).



Zna biografię pisarza.
Analizuje opis pensjonatu i jego mieszkańców.
Charakteryzuje bohaterów.

Objaśnia uniwersalność postaci i ich losów.

Analizuje sytuację między ojcem i córkami w kategoriach walki między dobrem i złem, młodością i starością.


Dyskutuje na temat różnych aspektów kariery w XIX wieku i dziś.

Samodzielnie rozwija pisemne zagadnienie: Iluzja i deziluzja w życiu bohaterów H. Balzaka.

Analizuje narrację w fragmencie opisowym.

Objaśnia cechy powieści realistycznej.

Dostrzega korespondencję sztuk między tekstem literackim a obrazem.

Opowiada o problematyce utworu podejmującej temat psychologii władzy i rządzenia.
Śledzi przebieg zdarzeń, który dowodzi, że postęp w dziejach dokonuje się mimo klęsk jednostek.
Charakteryzuje Ramzesa XIII.


Analizuje specyfikę filmu.

Charakteryzuje główną bohaterkę powieści Emmę Bovary.

Wie, co oznacza termin bovaryzm.

Określa stosunek pisarza do stworzonej przez siebie postaci.
Wymienia wyznaczniki prądu naturalistycznego.

Rozpoznaje elementy naturalizmu w czytanym tekście.

Tłumaczy tytuł utworu.

Wyróżnia wątki powieści.

Charakteryzuje Stefana Lautiera i ocenia jego postępowanie

Indywidualnie pracuje z tekstem (fragmenty).

Pracuje w grupie, charakteryzuje wskazaną postać.

Syntezuje wiadomości w celu zrekonstruowania wizerunku grupy społecznej.

Interpretuje zakończenia powieści.

Formułuje pytania, na które

B. Prus próbował odpowiedzieć.



Przygotowuje i przeprowadza konkurs klasowy: „I kto to mówi?”

Określa pojęcia: fabuła, akcja,

retrospekcja, iluzja, deziluzja, narrator subiektywny, narrator auktorialny, narrator personalny.

Na podstawie reprodukcji ukazuje obraz środowiska społecznego i objaśnia realia życia codziennego klasy robotniczej.
Prace twórcze

1.Na przykładzie jednej wybranej pierwszoplanowej postaci w

„ ”Lalce” B. Prusa omów sposoby charakteryzowania bohatera w powieści realistycznej.

2. Udowodnij, że E. Orzeszkowa w „Nad Niemnem”ukazuje charaktery ludzi w różnym wieku, różnego pochodzenia i stanu majątkowego.



3. Dlaczego powieści H. Sienkiewicza stały się czytelniczym bestselerem? (Przeanalizuj „Potop”).

4. Jakie wnioski na temat przebiegu historii – pesymistyczne czy optymistyczne – zawiera powieść B. Prusa o władcy Egiptu?




Formułuje tezy w formie równoważników zdań bogatych treściowo.

Wskazuje cechy poetyki, zwłaszcza dyskursywność, kolokwialność.

Samodzielnie analizuje wiersz.

Redaguje wypowiedź interpretacyjną i porównawczą („Do młodych” a „Oda do młodości”).

Wyszukuje fragmenty, które mówią o nastrojach dekadenckich.

Określa wydźwięk wiersza i popiera swoją wypowiedź cytatami z utworu.


Przypomina poznane utwory liryczne poetki.

Porównuje dwa ujęcia legendy miłości Romea i Julii.

Wyszukuje różne teksty kultury inspirowane historią kochanków.

Opowiada treść wiersza o nieszczęśliwej miłości.

Określa funkcję zwyczajnego przedmiotu, który przypomina najpiękniejsze chwile życia dwojga kiedyś kochających się ludzi.
Praca twórcza

1.Stosując kryteria historyczne i estetyczne spróbuj opisać poezję powstającą w okresie Pozytywizmu.

2. Człowiek w poezji Adama

Asnyka.


Przełom romantyczny, apologia buntu, nowa wizja świata i człowieka.

Konkretyzowanie w umyśle ucznia wizerunku świata romantyków, uchwycenie głównych tendencji w literaturze, indywidualnych pomysłów twórczych, syntezowanie wiedzy.
Kreatywność ucznia, formułowanie i wartościowanie argumentów uzasadniających własne poglądy.
Jedność sztuki i nauki, więzi człowieka z przyrodą.

Umiejętność wykorzystania wiedzy o charakterze naukowym



do identyfikowania i

rozwiązywania

problemów, a także formułowania wniosków opartych na obserwacjach empirycznych dotyczących społeczeństwa.

Idealistyczna filozofia romantyczna



historiozofia romantyczna.
Inspirowanie refleksji o szczególnie istotnych problemach świata, człowieka, cywilizacji, kultury.

Inspirowanie do samodzielnego poszukiwania źródeł wiedzy.

Wena twórcza, natchnienie, geniusz artystyczny - biografia

romantycznego artysty – poeta wieszcz –

pielgrzym, wędrowiec, tułacz.

Dewizy epoki: miej serce i patrzaj w serce; sięgaj, gdzie wzrok nie sięga; łam, czego rozum nie złamie – romantyczny indywidualizm

Kształcenie umiejętności odczytywania sensu całego tekstu, pogłębianie świadomości językowej.

Przenikanie się świata fantastycznego z realnym – ludowość i orientalizm – motyw winy i kary w literaturze.


Wykazuje szacunek dla drugiego człowieka, odmiennych postaw, poglądów i opini.

Kształcenie umiejętności rozpoznawania specyfiki tekstów kultury.


Potrafi współpracować z innymi, by realizować zadania przewidziane dla grupy.
Romantyczni bohaterowie literaccy: szaleńcy, obłąkani, samobójcy.
Ludowość i orientalizm – motyw winy i kary w literaturze.

Przenikanie się świata fantastycznego z realnym.


Dostrzeganie w tekstach wartości narodowych i uniwersalnych.

Kształtowanie postawy uczciwości, wiarygodności, odpowiedzialności, wytrwałości, szacunku wobec innych.

Odkrywanie w dziełach kultury uniwersalnych wartości etycznych i estetycznych.


Poznawanie literackich utworów jako sztuki słowa, zrozumienie ich artystycznego świata, niepowtarzalności ich indywidualnego stylu autora, zaznaczając narodową oryginalność i ogólnoludzkie znaczenie.
Poznawanie różnych faktów historycznych i  kulturowych, niezbędnych dla zrozumienia tekstu

literackiego oraz odczytania jego sensu.


Rozumienie czytanych tekstów na poziomie dosłownym, metaforycznym, symbolicznym.
Stosowanie w  wywodzie argumentacyjnym podstawowych zasad logiki;

Pokazywanie sposobów pogłębiania odbioru lektury, nauczanie wnikliwości patrzenia na problemy drugiego człowieka i kultury, w której jest on zanurzony.



Kształtowanie postawy obywatelskiej, postawy poszanowania tradycji i kultury własnego narodu, a także poszanowania dla innych kultur i tradycji.

Kształcenie potrzeby dążenia do własnego rozwoju osobowego.

Przyroda i sztuka jako źródło przeżyć i możliwości ucieczki od świata.

Świadome porównywanie różnych tekstów kultury, literackich i pozaliterackich, by odczytać ich wzajemne związki, określić występujące między nimi podobieństwa lub różnice.

Rola przyrody i pejzaż romantyczny w tekstach kultury.
Świadome wykorzystywanie w interpretacji wiedzy o różnych kontekstach, które mogą być uruchomione przez interpretowany tekst;
Poszukiwanie odpowiedzi na ważne i często trudne pytania egzystencjalne związane z wyborami moralnymi oraz rozwijanie zainteresowań humanistycznych.
Stawianie hipotez interpretacyjnych, wskazując istotne dla utworu wyznaczniki kompozycyjne i słowa-klucze.

Estetyka utworu – analizowanie, rozpoznawanie środków językowych, stylistycznych i kompozycyjnych i określanie ich funkcji.



Analiza języka tekstów dawnych w celu uświadomienia sobie źródła współczesnego języka polskiego.

Rozpoznawanie w czytanych utworach cech charakterystycznych mentalności i filozofii człowieka romantyzmu.


Postawa obywatelska, wiarygodność, poszanowanie tradycji i kultury własnego narodu, patriotyzm, poczucie własnej wartości, innych kultur i tradycji.

Prezentowanie własnej refleksji o  przeczytanym dziele z  uwzględnieniem pierwszych emocjonalnych przeżyć.

Stosowanie w analizie dzieła literackiego, w sposób sfunkcjonalizowany, podstawowych pojęć z zakresu poetyki.

Rozpoznawanie konwencji romantycznych i poromantycznych; – uruchamianie wiedzy o środkach artystycznego wyrazu i określanie ich funkcji w czytanym dziele literackim.


Poszukiwanie odpowiedzi na ważne i  często trudne pytania egzystencjalne związane z  wyborami moralnymi oraz rozwijanie zainteresowań humanistycznych.

Rozpoznawanie i określanie funkcji elementów kompozycyjnych dzieła literackiego.


Rozpoznawanie w literaturze współczesnej dialogu z tradycją i doszukiwanie się źródeł tego dialogu.

Odczytywanie skomplikowanych tekstów, wnikliwy i refleksyjny ich odbiór w warstwie znaczeniowej i językowej.

Problematyzowanie zagadnień przedstawionych w utworze.


Inspirowanie w poszukiwaniach odpowiednich sposobów wyrażania się, kształcenie świadomości językowej i motywowanie do

samodzielnych poszukiwań oraz samokształcenia.


Rozumienie czytanych tekstów na poziomie dosłownym,

metaforycznym, symbolicznym.


Pogłębianie refleksji o etycznej wartości użycia języka w zakresie analizy i interpretacji tekstów kultury.


Świadome wykorzystywanie w  interpretacji wiedzy o  różnych kontekstach, które mogą być uruchomione przez interpretowany tekst.

Poznawanie różnych faktów historycznych i  kulturowych, niezbędnych dla zrozumienia tekstu



literackiego oraz odczytania jego sensu;

Przedstawia argumenty uzasadniające przyjęcie lub odrzucenie



określonego systemu wartości.
Dyskutuje o konflikcie wartości, rozumie ich źródła i wskazuje sposoby ich przedstawiania w literaturze.

Pokazywanie sposobów budowania więzi międzykulturowych przez propagowanie postaw tolerancji i otwarcia na spotkanie z innym.


Dyskutuje o przeczytanych utworach, prezentując swoje zdanie na ich temat, poszukuje argumentów dla jego obrony.
Rozpoznaje konwencje literackie, w które wpisują się czytane utwory.
Analizuje rozpoznawane środki językowe, stylistyczne i kompozycyjne i określa ich funkcje.

Wskazuje w różnych tekstach kultury wartości narodowe i uniwersalne oraz dyskutuje o ich wzajemnych niesprzecznych relacjach.

Stawia hipotezy interpretacyjne, wskazując istotne dla utworu wyznaczniki kompozycyjne i słowa-klucze;

Dyskutuje o  konflikcie wartości, rozumie ich źródła i  wskazuje sposoby ich przedstawiania w  literaturze.

Interpretuje tekst ze względu na jego funkcję poznawczą, poetycką, ekspresywną, impresywną, a  także perswazyjną.

Wskazuje czynniki powodujące narodzenie się nowej epoki i jej nowe prądy filozoficzne oraz warunki społeczne.


Publicznie wygłasza przygotowane przez siebie wypowiedzi, stosując uczciwe zabiegi erystyczne ze świadomością ich funkcji.


Dyskutuje o  przeczytanych utworach, prezentując swoje zdanie na ich temat, poszukuje argumentów dla jego obrony.

Doskonalenie umiejętności analizy, interpretacji i wartościowania tekstów (literatury i kultury).
Rozwój polskiej publicystyki w epoce pozytywizmu; jej różnorodność tematyki i form nowoczesnego reportażu i felietonu- racjonalizm – rozum źródłem wiedzy o świecie. Naukowe poznanie świata.

Rozumie sens czytanych przez siebie tekstów, rozpoznaje różne ich gatunki publicystyczne i  artystyczne;


Dyskutuje o  konflikcie wartości, rozumie ich źródła i  wskazuje sposoby ich przedstawiania w  literaturze.

Dostrzeganie w pozytywizmie narodzin nowego myślenia o państwie i pieniądzu

oraz nowego stosunku do człowieka pracy zapoznanie się z pozytywistyczną genezą socjologii
Poznaje świat różnych kręgów tradycji – polskiej, europejskiej, światowej;

Analizuje rozpoznawane środki językowe, stylistyczne i  kompozycyjne i  określa ich funkcje.


Inspirowanie refleksji o szczególnie istotnych problemach świata, człowieka, cywilizacji, kultury.
Przyroda i sztuka jako źródło przeżyć i możliwości ucieczki od świata.
Pogłębienie wiadomości o kwestii żydowskiej w Polsce pod koniec XIX i na początku XX wieku dostrzeganie złożoności stosunków polsko-żydowskich, poznanie pojęć ważnych dla zrozumienia religii i kultury Żydów.

Publicznie wygłasza przygotowane przez siebie wypowiedzi, stosując uczciwe zabiegi erystyczne ze świadomością ich funkcji.

Dostrzeganie w nowelach wartości ważnych dla kształtowania swojej postawy wobec świata.

Ustosunkowanie się do sytuacji problemowej w utworze, wskazanie przesłań moralnych

Kształtowanie postawy poszanowania tradycji i kultury własnego narodu, i innych narodów, tolerancji i szacunku dla innych ludzi.

Formowanie kultury osobistej gotowej do podejmowania inicjatyw w celu zapobiegania wszelkiej dyskryminacji.

Wykorzystania wiedzy do identyfikowania i rozwiązywania problemów, a także formułowania wniosków dotyczących problemów społecznych.
Inspirowanie refleksji o szczególnie istotnych problemach świata, człowieka, cywilizacji, kultury.

Stymulowanie i rozwijanie zainteresowań humanistycznych.


Budowanie poczucia wartości i tworzenie systemu wartości,

kształcenie potrzeby dążenia do własnego rozwoju osobowego.


Dostrzeganie w tekstach wartości narodowych i uniwersalnych.
Dostrzeganie związku między obyczajowością i poczuciem moralności społeczeństwa a przywiązaniem do własnych tradycji kulturowych.
Kształtowanie postawy uczciwości, wiarygodności, odpowiedzialności, wytrwałości, szacunku do pracy i wobec innych.

Analiza przyczyn emocjonalnej recepcji powieści Henryka Sienkiewicza. Poznanie Sienkiewiczowskiej wizji historii i dostrzeganie jej w powieści (mitologizacja przeszłości Polski).


Pogłębione poznanie specyfiki dzieł różnych sztuk: utworu literackiego, obrazu, filmu.
Porównanie adaptacji filmowej z utworem literackim doskonalenie umiejętności pisania recenzji filmowej
Przekazywanie informacji o człowieku i historii, przedstawienie wzorów godnych do naśladowania, pokrzepienia serc. Dostrzeganie w tekstach wartości narodowych i uniwersalnych.
Szacunek dla tradycji kultury, potrafi samodzielnie ocenić jej dorobek.
Dbanie o własny rozwój duchowy, społeczny, intelektualny;

akceptowanie idei patriotycznych i demokratycznych.

Pokazanie kultury jako wielowymiarowego, różnorodnego obszaru, w  którym teksty wchodzą ze sobą w  dialog, ujawniając znaczenia wynikające z  intertekstualnych zderzeń.

Refleksje związane z  odbiorem i  rozumieniem różnych tekstów kultury (dzieło literackie, obraz, film, spektakl teatralny, dzieło architektoniczne i  muzyczne).


Język jako narzędzie komunikacji, który również przekazuje obraz świata zawarty w  tekście literackim, wypowiedziach i  tekstach uczniowskich,

świadome kształtowanie przez niego własnego życia, rozumienie otaczającej rzeczywistości, umiejętność podejmowania dialogu z  innymi.

Pogłębienie wiedzy i usystematyzowanie dzięki konfrontacji spostrzeżeń po przeczytaniu lektury, wniosków oraz interpretacji z  interpretacjami innych.

Poznawanie różnych faktów historycznych i  kulturowych, niezbędnych dla zrozumienia tekstu literackiego oraz odczytania jego sensu.
Świadome porównywanie różnych tekstów kultury, literackich i  pozaliterackich, by odczytać ich wzajemne związki, określić występujące między nimi podobieństwa lub różnice.

Uświadamianie przez rozmowę i dyskusję istnienia różnorakich tendencji we współczesnej kulturze oraz pomoc w  ich hierarchizowaniu.


Kształcenie postawy aktywnego uczestnictwa w życiu społeczeństwa.

Kształtowanie postawy uczciwości, wiarygodności, odpowiedzialności, wytrwałości, szacunku wobec innych.

Rozumienie różnych tekstów kultury (dzieło literackie, obraz).

Pokazywanie sposobów budowania więzi międzykulturowych przez propagowanie postaw tolerancji i  otwarcia na spotkanie z  innym.

Stosowanie w analizie dzieła literackiego, w sposób sfunkcjonalizowany, podstawowych pojęć z zakresu poetyki.


Rozumienie czytanych tekstów na poziomie dosłownym, metaforycznym, symbolicznym.
Świadome korzystanie z  internetu jako źródła informacji przydatnego do opracowywania tematów, a  nie jako źródła gotowych prac.
Odczytywanie skomplikowanych tekstów, wnikliwy i  refleksyjny ich odbiór w  warstwie znaczeniowej i  językowej.

1   2   3   4   5   6   7   8   9


База даних захищена авторським правом ©uchika.in.ua 2016
звернутися до адміністрації

    Головна сторінка