Програма для загальноосвітніх навчальних закладів з навчанням польською мовою 10-11 класи Профільний рівень




Сторінка5/9
Дата конвертації09.09.2018
Розмір2,12 Mb.
1   2   3   4   5   6   7   8   9

Rozdział III

Satelici Skamandra
Literacka ścieżka

Kazimiery Iłłakowiczówny.


K. Iłłakowiczówna

Nieświęta męka

Pejzaż

Powrót
Różnorodność poezji

K. Iłłakowiczówny: skamandryckie tematy, modernistyczne sposoby obrazowania i tonacja emocjonalna.

Motywy biblijne służące osobistemu wyznaniu. Znaczenie tytułu.

Filozoficzno-metafizyczny wymiar krajobrazu. Funkcje symboliki i fantastyki w zapisie sennego marzenia.

Powrót do krainy dzieciństwa z perspektywy doświadczeń dorosłości. Dziecięce postrzeganie świata.
Dramatyczne tony w wierszach

J. Lieberta.


J. Liebert

Druga ojczyzna

Jeździec

Na lipę czarnoleską”
Dwie ojczyzny – ziemska, niebiańska. Od zmysłowego opisu świata do metafizycznej wiary w miłość wieczną. Pragnienie ładu, harmonii i pogody wobec ciężaru życia, smutku i niepokoju doczesności.

Relacje między Bogiem i człowiekiem. Nieustanny proces wyborów etyczno-moralnych istotą życia.

Naturalistyczne obrazy choroby jako zbliżanie się ku śmierci.

Dramatycznie przerwana litania próśb.

Nawiązanie do fraszki

J. Kochanowskiego. Klasyczna harmonia w treści i kompozycji tekstu.


Kobieta i miłość według Marii

Pawlikowskiej-Jasnorzewskiej.


M. Pawlikowska-Jasnorzewska

Gwiazdy spadające

Miłość

Morze i niebo
Trzy fazy twórczości: miłość, natura, wojna. Miłosna tematyka tomu
Pocałunki”. Tonacja żartobliwa.

Manifestacja kobiecości, przewaga przeżyć zmysłowych nad intelektualnymi.



Rozdział IV
Dwa bieguny poezji dwudziestolecia
Trudne miłości Władysława Broniewskiego
Władysław Broniewski

Ulica Miła

Poezja

Ja i wiersze
Reprodukcje:
B.W. Linke

Morze w krwi

Autobus
Heroizm zmagań z życiem, etyka godnego przyjmowania przemijania, śmierci – „dąb”– metaforą osobowości poety.
Poetycki reportaż z ulicy Miłej w tonie społecznego zaangażowania a ekspresja koszmaru kapitalistycznego miasta w grafikach B.W. Linkego.

Program poetycki w duchu romantycznego tyrteizmu i rewolucyjnych idei.


Świat i zaświat

Bolesława Leśmiana.


Bolesław Leśmian

Dziewczyna

Śnigrobek

Gdy domdlewasz ...

Po ciemku

Romans
Koncepcja „człowieka wyrzuconego w nieistnienie”. Tajemnice życia według

B. Leśmiana.

Natura jako demiurg. Symboliczny walor fantastyki. Filozoficzny podtekst ludowości.

Leśmianowskie wyobrażenie miłości i śmierci.

Twórczość poety wobec głównych tendencji dwudziestolecia.

Rozdział V
W kręgu prozy
Stefan Żeromski

Przedwiośnie
Obraz i siła rewolucji.

Dyskusja o koncepcjach naprawy Polski.

Dylematy dojrzewania i poszukiwania autorytetów przez młodego człowieka.

Dwie koncepcje rozwoju kraju: ewolucja reprezentowana przez ówczesnego wiceministra Szymona Gajowca — program


nawiązuje do postulatów pracy organicznej; komunistyczna rewolucja to druga koncepcja reprezentowana przez wywrotowca Lulka.

Mit szklanych domów, z którym po raz pierwszy spotyka się Cezary Baryka podczas podróży do kraju, ojciec rysuje mu idealistyczny obraz kraju, w którym wszyscy są sobie równi i szczęśliwi.

Ukazanie sprzeciwu autora wobec rewolucji komunistycznej.
Maria Dąbrowska

Noce i dnie
Kontrast postaci.

Obraz polskiego domu.

Wymowa patriotyczna i społeczna.

Wielka epopeja, saga rodzinna, powieść realistyczna składająca się z czterech części.

Wymowa symboliczna tytułu utworu; życie człowieka składa się z następujących po sobie dni i nocy tworzących strumień upływającego czasu.

Autorka ukazała parę małżeńską silnie skontrastowaną, różniącą się właściwie wszystkim: Bogumił jest ekstrawertykiem, Barbara jest introwertyczką. Różniące się od siebie sylwetki psychologiczne dopełniają się wzajemnie tworząc piękny obraz związku pełnego człowieczeństwa.

Język powieści prosty, ale jednocześnie bogaty i pełen uroku.
Zofia Nałkowska

Granica
Problematyka społeczna i moralna utworu.
Konformizm bohatera.

Problematyka powieści – funkcja pierwszego rozdziału. Poszukiwanie prawdy o człowieku — młodzieńcze deklaracje Zenona i kolejne kroki w życiu osobistym i zawodowym, uwarunkowania postawy i jej konsekwencje.

Samoocena człowieka a osąd środowiska. Nacisk ról społecznych i układów klasowych (schematów) na jednostkę, deformacja osobowości.

Witold Gombrowicz



Ferdydurke
Satyra na szkołę, mieszczaństwo i ziemiaństwo.

Drwina ze świata jako rekwizytorni form.

W. Gombrowicz we wspomnieniach -

geniusz czy wariat?

Narrator a bohater. Józio na progu dorosłości. Słowa-klucze do interpretacji świata przedstawionego. Szkoła według autora. Demaskacja fałszywych form w trzech środowiskach. Koncepcja życia jako przybierania form, odgrywania ról. Cechy utworu jako powieści awangardowej. Aututematyzm.
Bruno Schulz

Sklepy cynamonowe
Baśniowa, oniryczna atmosfera obrazów z podświadomości i wyobraźni człowieka.

Mit ojca.

Mitologizacja dzieciństwa, domu, miasteczka.

Obraz miasta w kontekście nadrealizmu, ekspresjonizmu,


sensualizmu opisów oraz języka symboli psychoanalizy.

Fascynacja narratora postacią ojca– reprezentanta tradycyjnego kupiectwa, wielkiego maga, biblijnego proroka.

Kreacja świata, względność czasu i przestrzeni.
Jarosław Iwaszkiewicz

Panny z Wilka
Artystyczna refleksja nad zmiennością losu.

Problem czasu i pamięci. Próba odnalezienia straconego czasu. Zrozumienie samego siebie,

sensu swojego życia wobec niemożności przywrócenia przeszłości. Sztuka życia panien z Wilka, idea „wiecznej kobiecości”
Panny z Wilka” w reżyserii

A. Wajdy
Uroda życia w polskim dworze w filmie A. Wajdy.


Jarosław Iwaszkiewicz

Brzezina
Literackie rozważania: miłość, choroba i śmierć.

Opowieść o życiu, miłości i śmierci. Ukazanie dramatycznej miłości braterskiej.


Rozdział VI
Poezja katastroficznego niepokoju
Wizyjność i symbolika.

Czesław Miłosz



Obłoki”
Konstanty Ildefons Gałczyński

Ulica Towarowa”
Poeta w różnych rolach: liryk wykorzystujący tradycyjne rekwizyty poetyckie w konwencji sentymentalno-romantycznej; kpiarz i cygan o młodopolskim rodowodzie; pełen goryczy rejestrator beznadziejności życia.


Rozdział VII
W kręgu dramatu
Jerzy Szaniawski

Żeglarz
Intelektualny charakter pisarstwa -

dramaty idei”.

Komedia o względności prawdy, prawda przeżyć.


Trzy zasadnicze typy bohaterów i zawiązany między nimi konflikt dramatyczny.

Przemyślana i celowa kompozycja odsłaniająca kolejno różne perspe kt ywy, w kt órych m oże my patrzeć na istniejącą w mieście legendę o bohaterskim kapitanie Nucie.


Stanisław Ignacy Witkiewicz

Szewcy
Dramat o mechanizmach władzy.

Twórca własnej teorii Czystej Formy, która głosiła postulaty:


odpolitycznienie sztuki, wyzwolenie sztuki spod rygorów realizmu, szczególna kreacja bohaterów.

Elementy groteski w konstrukcji świata przedstawionego i języka.



POLSKA LITERATURA

XX WIEKU
Ogólna charakterystyka polskiej literatury w XX wieku; wpływ wojny światowej, rewolucji, totalitarnych reżimów na jej rozwój.

Tradycje i nowatorstwo w prozie, poezji, dramacie. Obrona osobowości i kultury w utworach literackich znamienitych pisarzy XX stulecia.


Rozdział I
Pokolenie Kolumbów
Szczególny wyraz artystyczny zyskała twórczość pisarzy urodzonych około roku 1920; byli to: Krzysztof Kamil Baczyński, Tadeusz Gajcy, Adam Trzebiński, Tadeusz Borowski.
K.K. Baczyński

Pokolenie
T. Gajcy

Wczorajszemu

T. Borowski



Pieśń
Uroda świata a okupacyjny koszmar.

Cechy obrazowania (wizyjność, baśniowość, ekspresjonizm).


Pokolenie apokalipsy spełnionej. T. Gajcy

Już nie potrzebujemy
W. Bojarski

O nową postawę człowieka tworzą­ cego
Funkcja pisma „Sztuka i Naród”, losy jego redaktorów.

Wybór tradycji literackiej.

Ocena poezji spod znaku Skamandra i Awangardy Krakowskiej. Wojenna liryka trudu. Odwrót od liryki ku dramatowi koniecznością w czasach czynu w literaturze.

Potrzeba nowej postawy artysty realizującego przesłanie

C. Norwida.

Rozdział II
Przeczucie katastrofy

Zmierzch kultury Zachodu.

W. Szymborska

Schyłek wieku”

Filozoficzne uzasadnienie „zmierzch Zachodu”.

Przeczucie katastrofy i jej nadejście.

Ocena stulecia.


Katastroficzne powieści Stanisława

Ignacego Witkiewicza


Stanisław Ignacy Witkiewicz

Pożegnanie jesieni” (fragmenty)
Katastroficzna diagnoza upadku kultury europejskiej, zaniku duchowości i instynktu metafizycznego. Ostrzeżenie przed mechanizacją życia w powieściach.
Nawiązanie do literatury światowej.
Zapowiedź państwa totalitarnego w utworach George’a Orwella.
George Orwell

Rok 1984
G. Orwell jako pisarz rozpatrzy. Analiza mechanizmów społecznych i politycznych prowadzących do totalitaryzmu.

Czarna wizja przyszłości zdominowanej przez totalitaryzmy.



Rozdział III
Świadectwo zbrodni i zagłady
Liryka porażona Tadeusza Różewicza.
Tom poezji „Czerwona rękawiczka” (wiersze wybrane)

Widziałem cudowne monstrum

Ocalony

Lament

Kompleks ocalenia w poezji

T. Różewicza – obsesyjne tematy, obrazy.

Potrzeba nowego języka poezji po Oświęcimiu.

Kryzys humanizmu. Pozorność ocalenia, okaleczenie psychiki, utrata wiary w religię i człowieka

Poszukiwanie autorytetu moralnego.
Tadeusz Borowski – opowiadania.

Pożegnanie z Marią
Człowiek zlagrowany.

Problematyka psychologiczno-moralna – ludzie w obozie.

Świat obozowy z perspektywy człowieka zlagrowanego. Metody i skutki degradacji i upodlenia człowieka przez faszyzm.

Technika narracyjna: behawioryzm, antypsychologizm.

Tragizm człowieka „epoki pieców”.
Obóz jako model nowego porządku europejskiego, społeczeństwa koncentracyjnego. Obozy jako konsekwencja historii. Zakwestionowanie postępu cywilizacyjnego i kulturowego.
Proza Zofii Nałkowskiej jako świadectwo oskarżenia i ostrzeżenia.
Medaliony”
Zbrodnie państwa hitlerowskiego. Utwór jako dokument ludobójstwa.

Geneza i formuła „Medalionów”. Degradacja ludzkiej psychiki, degradacja inteligencji w służbie zbrodniczej ideologii. Pytania o granice eksperymentów medycznych i prawo decydowania o ludzkim życiu. Konstrukcja narracji.
Inny świat” Gustawa Herlinga

Grudzińskiego jako dokument, traktat moralny i dzieło literackie.
Literatura lagrowa i łagrowa.

Postawy ludzi w nieludzkich warunkach.

Tytuł i motto. Przesłanie odautorskie w epilogu. Konstrukcja narratora. Literackie sposoby komentowania obozowej rzeczywistości. Manichejska wizja świata. Świat jako słowo-klucz.


Cywil o powstaniu warszawskim. Warszawa podziemna– osaczenie

więźnia podziemi.

Miron Białoszewski



Pamiętnik z powstania

warszawskiego
Reprodukcja:
B.W. Linke

Domy — żołnierze”
Dramat wydarzeń powstańczych z perspektywy lat. Rola pamięci. Rachunek piwnicowy. Życie społeczne. Pamiętnik mówiony – strumień świadomości i jego językowy zapis.

Dom – żołnierz i dom – arka w potopie wojennym.


Przywódca o powstaniu w getcie warszawskim.
Hanna Krall

Zdążyć przed Bogiem
Temat i konwencja utworu. Demitologizacja przywódców i powstańców.

Hanna Krall jako dziennikarka zagłady żydowskiego świata.

Życie i walka w getcie w relacji ostatniego przywódcy. Wyścig Edelmana o ludzkie życie. Rachunki z Bogiem
Zagłada narodu żydowskiego
A. Słonimski

Elegia miasteczek żydowskich
Reprodukcja:

M. Chagalla „Spacer”
J. Tuwim

My, żydzi polscy

Żydek
Holocaust na ziemiach polskich w czasie wojny. Symbole żydowskiej kultury i znaki zagłady. Postacie Żydów jako użytecznych członków lokalnej społeczności i miejscowych magów. Strata dla polskiej kultury szczycącej się bogatą różnorodnością wpływów.

Dramat Polaka — Żyda. Manifest i lament polskiego literata. Poetycki obraz Żyda zagubionego w świecie.


Powojenny dramat polski.
Jerzy Szaniawski

Dwa teatry
Dwie koncepcje teatru. Nowy teatr.

Pierwszy utwór Jerzego Szaniawskiego napisany po wyzwoleniu w 1946 roku. Pisarz podejmuje dyskusję na temat poetyki nowego teatru i koncepcji sztuki dramatycznej. Częściowo nawiązuje do scenerii wojennej, podkreśla tragiczną prawdę, która przerosła wszelkie wyobrażenia człowieka, udowodniła, że to, co z pozory fantastyczne i nierealne, może się jednak spełnić.



Rozdział IV

Literatura wobec stalinizmu —

lata 1949–1955.

Powieść produkcyjna.
Witold Zalewski

Traktory zdobędą wiosnę
Tadeusz Konwicki

Przy budowie

(fragmenty utworów)


Poezja socrealistyczna
Jan Brzechwa

Strofy o planie sześcioletnim
Władysław Broniewski

Słowo o Stalinie

Rozdział V
W kręgu literatury emigracyjnej w latach 1949–1955
Pisarze polscy na emigracji po latach adaptacji do nowych warunków, aktywnie rozwijają twórczość literacką.
Witold Gombrowicz

Trans — Atlantyk” (fragmenty)
Fałszywa forma dziejów i kultury narodu.

Nawiązanie do tradycji barokowej, do epopei

„Pan Tadeusz”
Walka z formą narodowej świadomości na poziomie stylu bycia, stylu tworzenia. Parodia ideału Polaka – sarmaty, odsłanianie mitów zgubnych dla

narodowej.

Ocena etosu szlachecko-sarmackiego jako
konserwatywnego stereotypu groźnego dla jednostki i narodu.
Czesław Miłosz

Zniewolony umysł

(trzy pierwsze rozdziały: „Murti – Bing”, „Zachód”, „Ketman”)


Esej opowiada o zniewoleniu

umysłu i ducha: o zniewoleniu osoby ludzkiej w jej trzech głównych przejawach — pragnienia prawdy, dążenia do szlachetności i dążenia do miłości.



Rozdział VI
Pokolenie „Współczesności” — rok 1956.
Poetyckie głosy „Współczesności” Przedstawiciele pokolenia. Debiuty spóźnione, właściwe, powtórzone. Sytuacyjny charakter wspólnoty poetów.
Kulturowe inspiracje

Zbigniewa Herberta.
Zbigniew Herbert
Dlaczego klasycy

Przesłanie Pana Cogito

Do Marka Aurelego
Poeta nurtu spod znaku

T.S. Eliota.

Przyczyny zwrotu ku antykowi. Dekalog klasycyzmu moralnego. Ocena postaw ludzkich, literatury, kultury w czasach współczesnych.

Postawa pana Cogito – indywidualna lektura.

Władza, obywatel, naród – refleksje Zbigniewa Herberta.
Tren Fortynbrasa

Rozważania o problemie narodu

Prolog
Reinterpretacja szekspirowskiego tematu. Dwa światy wartości i modele władzy. Monolog i dialog w utworze. Szukanie prawdy o polskim narodzie — ukryte i jawne pytania. Postawa

Z. Herberta wobec problemu. Ojczyzna dawna i obecna, historiozofia poety.


Nowy wymiar dialogu z tradycją.
Zbigniew Herbert

Homilia”
Elegijny nastrój rachunku z życia.

Od mądrości i optymizmu pana Cogito po sceptycyzm i gorycz

Człowiek a Bóg.
Szumy, zlepy, ciągi” w poezji

Mirona Białoszewskiego
Miron Białoszewski
Filozofia Wołomina

Szare eminencje zachwytu

Sztuki piękne mojego pokoju
Reprodukcja:
Wyrazy” M. Jaremianki
Debiut Mirona Białoszewskiego -

nobilitacja kultury peryferyjnej. Mit małego miasteczka i próba jego uobecnienia w poezji. Sakralizacja świata. Poetyzacja


rzeczywistości codziennej. Poezja rupieci. Nowa konwencja językowa, słowo – obiektem analizy, zabawy; tworzenie, wykorzystanie idiolektów.

Przekraczanie granic kultury wysokiej i niskiej.


Estetyka brzydoty

Stanisława Grochowiaka.
Stanisław Grochowiak.

Święty Szymon

Płonąca żyrafa
Reprodukcja S. Dali

Płonąca żyrafa
Stanisław Grochowiak

Objawienie świętego Jana
Bunt wobec zła i okrucieństwa, cierpienie ludzi prostych.

Etyczne źródło buntu. Polemika ze średniowieczną ascezą. Refleksja nad ludzką naturą: biologizm, ale i duchowość.

Protest przeciw schematyzmowi, frazesom w życiu społecznym.

Wiersz a obraz – miejsce wspólne.

Nobilitacja trudu, brzydoty w zestawieniu z pięknem nieużytecznym. Estetyczny wymiar buntu poety.

Inspiracje biblijne, średniowieczne, barokowe. Ironia i satyra. Antyromantyczny wizerunek poety zbratanego z pijanym narodem.

Erotyk antysentymentalny.
Wiersze przeciw estetom.
Andrzej Bursa.

Fiński nóż

Dyskurs z poetą

Legenda literacka poety. Rozczarowanie rzeczywistością źródłem kontestacji i antyestetyzmu.

Sobotnia biesiada afirmacją młodości i alternatywą wobec zaangażowania w socjalistyczny model świata.

Liryczne pożegnanie dzieciństwa. Poezja, piękno, estetyzm kontra fizjologia i wulgarność.


Prozaicy „Współczesności”
Założenia programowe twórców skupionych wokół czasopisma „Współczesność”.

Indywidualności prozaików. Rodzaje grup literackich.



Współczesność” jako typ grupy sytuacyjnej.
Marek Hłasko,

Pierwszy krok w chmurach

Rozdział VII
W kręgu dramatu współczesnego na emigracji i w kraju po 1956 roku.
Rozwój teatru nieoficjalnego organizowanego przez środowiska twórcze (Bim-Bom, Teatr na Tarczyńskiej, Piwnica pod Baranami)
Witold Gombrowicz

Ślub
Absurd i groteska w dramacie. Parodystyczny i ironiczny sens w dramacie.
Świadomość człowieka

Różewicza.
Świadkowie, albo nasza mała

stabilizacja”.
Teatr Różewicza – przełamanie konwencji klasycznej i awangardowej. Cechy konstrukcyjne i tematyka dramatów. System wartości społeczeństwa polskiego w latach 60. Nasza mała stabilizacja jako znak marazmu duchowego i materializmu człowieka.

Zagłada wartości w czasach pokoju.


Człowiek porażony w dramacie

Tadeusza Różewicza.
Kartoteka
Brak podmiotowości i tożsamości bohatera. Pamięć jak kartoteka. Stan destrukcji świadomości po doświadczeniach wczesnej młodości.
Konflikt międzypokoleniowy w związku z kryzysem wartości.
Sławomir Mrożek

Tango
Portret współczesnej rodziny.

Ocena inteligencji. Obraz mechanizmów totalitarnych.

Wykorzystanie parodii i groteski w konstrukcji świata przedstawionego, bohaterów, kompozycji. Uni wersalność problematyki dzięki zastosowaniu konwencji.


Rozdział VIII
Pokolenie Nowej Fali
Kondycja pokolenia i rzeczywistości społecznej w wierszach Ewy Lipskiej.
My”, „Egzamin
Wydarzenia marca 1968 roku – przeżyciem pokoleniowym. Nieufność wobec załamanej rzeczywistości. Książki – manifesty głównych twórców formacji Nowej Fali.

Portret pokolenia. Bolesne odczuwanie wewnętrznej sprzeczności między ustabilizowanym życiem a poczuciem pustki, tęsknota za ideą i wartościami.


Badanie stanu języka w poezji

Stanisława Barańczaka.
Spójrzmy prawdzie w oczy
Twórcze wykorzystanie neologizmów w celu obnażenia kłamstwa. Od ankiety do przesłuchania – diagnoza sytuacji człowieka lat 70. i życia społecznego. Postawa niezgody na świat.
Skuteczność języka w wyrażaniu prawdy.
Adam Zagajewski

Wiersze z tomu poetyckiego „Komu­ nikat”:
W pierwszej osobie liczby mnogiej

1   2   3   4   5   6   7   8   9


База даних захищена авторським правом ©uchika.in.ua 2016
звернутися до адміністрації

    Головна сторінка